Nieuws

NVDE: Klimaatakkoord zet Nederland in beweging richting duurzame economie

05 april 2019

Het PBL concludeerde Op 13 maart in de doorrekening van het ontwerp-klimaatakkoord dat de gemaakte afspraken leiden tot een CO2-reductie van 43% tot 51%, terwijl de kosten meevallen. De doelstelling was: 49% reductie van CO2-uitstoot. De elektriciteitstafel zit dicht tegen het halen van de opgave aan. De andere sectortafels hebben nog een flinke onzekerheid. 

De NVDE (Nederlandse vereniging voor Duurzame Energie) als branchevereniging van de duurzame energiesector concludeert dat we flink op weg zijn richting de CO2-doelen per sector met driekwart duurzame stroom, 1,5 miljoen aardgasvrije woningen en 2 miljoen elektrische auto’s in 2030. De grote bandbreedtes vragen volgens de NVDE om het snel concreter maken van de afspraken. “De doorrekening laat zien dat we nog niet in Parijs zijn maar al wel in Frankrijk”, aldus Olof van der Gaag, directeur NVDE. Er ligt volgens de vereniging een stevige bodem onder het Klimaatakkoord. Met deze doorrekening hebben we alle informatie om snel te komen tot verdere concretisering van maatregelen – en om ondertussen zo snel mogelijk aan de slag te gaan met de uitvoering van de afgesproken maatregelen, aldus de NVDE. 

De politiek kwam als reactie op de doorrekening met nieuwe voorstellen, onder andere  voor een grotere financiële bijdrage van de industrie. De coalitie wil eind april een brief publiceren over de vraag hoe: 
a. Nederland gaat voldoen aan de doelen uit het energieakkoord; 
b. de rechterlijke uitspraak over de klimaatzaak van Urgenda; 
c. het vervolg van het Klimaatakkoord, waarbij de doorrekening is verwerkt in aanvullende maatregelen. 

Dit moet leiden tot een Kamerdebat in mei en een ondertekening van het klimaatakkoord voor 1 juni – zodat de afspraken kunnen landen in onder andere de begroting voor 2020. Daarbij is er steun nodig van minimaal één politieke partij buiten de coalitie. 

Aan de slag
De kosten van uitvoering van het Klimaatakkoord kan Nederland volgens de NVDE opbrengen; de doorrekening geeft aan dat de nationale kosten van het Klimaatakkoord (1,6 tot 1,9 miljard) betaalbaar zijn. Ter vergelijking: de zorg vraagt het veertigvoudige aan overheidsuitgaven (80 miljard).

Hieronder volgt een korte samenvatting van de doorrekening van het PBL per sectortafel en wat dit betekent voor het Klimaatakkoord.

Elektriciteitstafel
De gemaakte afspraken zijn bijna voldoende voor de beoogde CO2-reductie van 20,2 Mton, volgens PBL. Onzeker is de toekomst van het restgas van Tata Steel dat nu wordt gebruikt voor elektriciteitsproductie. De afspraken zijn adequaat voor de afgesproken groei van zon en wind en leidt tot 75 procent hernieuwbare elektriciteit in 2030, volgens PBL. Daarbij is wel een goede opvolger van de salderingsregeling nodig. Het ministerie van EZK komt hiervoor op korte termijn met een voorstel aan de elektriciteitstafel. 

Aan de elektriciteitstafel verschuift het accent nu naar de ‘Uitvoeringsagenda’ van bijna 50 afspraken die nu moeten worden uitgevoerd. Denk daarbij aan

- Extra elektrificatie (met name industrie) en daar snel op inspringen; versnelling projectontwikkeling met tijdige ontwikkeling netinfrastructuur;
- Waarmaken kostendaling wind en zon met alle daarbij horende randvoorwaarden;
- Realisatie projecten, met draagvlak, en goede uitvoering in de Regionale Energie Strategieën (RES).

Mobiliteitstafel
De gemaakte afspraken leiden tot 4,2 – 8,0 Mton CO2-reductie (doel 7,3 Mton), volgens PBL. Een flink deel van de onzekerheid én de politieke discussie is gekoppeld aan elektrische auto’s. Het beleidspakket uit het ontwerp-klimaatakkoord wordt opnieuw bekeken – en mogelijk ook de hoogte van de doelstelling. 

Gebouwde omgeving
De gemaakte afspraken leiden volgens PBL tot 0,8 – 3,7 Mton CO2-reductie (doel 3,4 Mton). Onzekerheid zit onder andere in het succes van de wijkaanpak. Beleidsmaatregelen voor huishoudens zitten net als die voor automobilisten in het hart van de politieke discussie, dus ook hier ligt het primaat bij de politiek. Belangrijke punten:
- Uitwerking financiële stimulans; energiebelasting, subsidies, financiële ontzorging;
- Aanscherpen normering utiliteitsbouw;
- Vormgeving wijkaanpak & arrangementen voor onder andere de RES;
- Marktordening warmtenetten;

Industrie
De gemaakte afspraken leiden tot 6,0 – 13,9 Mton CO2-reductie (doel 14,3 Mton), volgens PBL. De voorgestelde bonus-malus regeling kent grote onzekerheid. Mede daarom stelt het kabinet voor dat er een slimme CO2-heffing komt. Bovendien komt er een (nog te bepalen) plafond voor CCS en gaat de lastenverdeling huishoudens- bedrijfsleven in de opslag duurzame energie (ODE) van 50:50 naar 1/3e:2/3e. Deze voorstellen hebben weinig draagvlak bij de industrie, maar des te meer bij de milieu- en vakbeweging. Zij zijn daarom teruggekeerd aan de tafels. De overheid werkt de voorstellen uit. 

Bron: NVDE