Klimaatoptimisten moeten stoppen met twijfel zaaien

Regelmatig duiken in de media nog een paar mensen op die met mooie verhalen verkondigen dat we ons over de klimaatverandering geen zorgen hoeven te maken. Het zijn de 'klimaatoptimisten', die anderen van pessimisme beschuldigen. In het algemeen kan ik optimisten erg waarderen, maar er zijn grenzen. Ook bij andere grote vraagstukken zien we dit verschijnsel van de 'gevaarlijke optimisten'. Hun bekendste uitspraak is: 'Ze vinden er wel wat op'. En gaan over tot de orde van de dag.

Op z'n zachtst gezegd zou je kunnen zeggen dat ze onverstandig bezig zijn. Maar het is veel erger: ze zijn verantwoordelijk voor het vertragen van beleid en goede oplossingen, en daarmee van menselijke ellende en grote schade. Zeker in het geval van klimaatverandering. Helemaal triest is dat de grootste ellende van klimaatverandering vooral vele miljoenen mensen treft en nog gaat treffen in arme landen, terwijl de rijke landen tot nu toe veruit de meeste klimaatgassen (rond de 80%) de atmosfeer in geblazen hebben.

Ronduit misdadig is de lobby tegen klimaatbeleid die hier en daar werd ontmaskerd. Het bleek te gaan om bewuste sabotage, puur uit eigen belang. We zagen dat, zowel in Noord-Amerika als binnen de Europese Unie, oliehandelaren op slinkse wijze een betaalde lobby organiseerden om systematisch bij het klimaatdebat roet in het eten te gooien. Natuurlijk is een flinke discussie over grote vraagstukken gewenst. Sterker nog: het is noodzakelijk.

Juist door een wetenschappelijk en maatschappelijk debat komen alle aspecten en argumenten goed op tafel om tot een afgewogen conclusie en beleid te komen. Dat is met het klimaat op een ongeëvenaarde manier gebeurd, zelfs op mondiale schaal, waarbij ruim 2000 deskundigen zijn ingeschakeld. Dat maakt de recente uitspraak van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) van de Verenigde Naties, dat de mens vrijwel zeker (voor 90%) verantwoordelijk is voor de huidige klimaatverandering, zo belangrijk en overtuigend. Vele duizenden jaren is de concentratie van CO2 in de atmosfeer nooit zo extreem hoog geweest als nu.

De klimaatoptimisten blijven echter twijfelen. Dat mag. Maar laten zij ophouden met twijfel zaaien, want dat is niet langer verantwoord. Er zijn namelijk nog meer belangrijke argumenten voor een fors klimaatbeleid. Wat mij betreft is het daarom al vele jaren duidelijk dat een dergelijk beleid noodzakelijk is. Want klimaatbeleid is voor een groot deel energiebeleid, en dan hebben we het over ruim 60% van onze totale mondiale voetafdruk, het model waarmee we onze claim op de beperkte mondiale gebruiksruimte kunnen meten (zie www.voetenbank.nl). Via een goed klimaatbeleid kunnen we onze mondiale voetafdruk effectief en ook redelijk snel verbeteren: een kwestie van mensenrechten.

Er zijn dus meer redenen voor een ingrijpend klimaat - en energiebeleid. De discussie met de 'klimaatoptimisten' is daarmee min of meer onnodig geworden. Binnen de Europese politiek wordt dit 'No regret-beleid' genoemd, ofwel daar zul je nooit spijt van krijgen. Want als een van de punten niet of minder waar zou blijken te zijn, dan zijn er altijd nog de andere punten. Dit zijn de vijf belangrijkste.

1. De fossiele energiebronnen raken steeds sneller op, dus is het verstandig planmatig over te schakelen op echt duurzame energiebronnen (dus geen kernenergie). Al de komende jaren wordt het punt verwacht dat de olieproductie niet langer de grote vraag meer aan kan (Peak Oil), waardoor de prijzen sterk zullen stijgen.
2. Voor olie en gas zijn we nu afhankelijk van een beperkt aantal bronnen, in landen die bovendien niet erg stabiel zijn. Met duurzame energie worden we veel onafhankelijker.
3. Het is ook economisch slim om duurzame innovatie voorrang te geven, waardoor je met bijvoorbeeld zonne-systemen en wind-technologie voorop kunt lopen. Nederland loopt nu hopeloos achter, zeker vergeleken met Denemarken en Duitsland.
4. Natuurlijk is vooral de recente uitspraak van het IPCC een zeer belangrijk argument. De versnelde klimaatverandering bedreigt de kwaliteit van het leven op aarde en we kunnen er wel degelijk iets aan doen.
5. Veel minder uitstoot van gevaarlijke stoffen, bijvoorbeeld fijn stof, waardoor nu vele duizenden mensen per jaar eerder sterven en anderen er schade van ondervinden.

Kortom: er zijn redenen genoeg voor een ambitieus klimaatbeleid. Ook is duidelijk dat we vooral de komende 10 jaar heel fors moeten inzetten. Want dan is het rendement van de maatregelen het grootst. Dat is met name duidelijk geworden door het rapport van de Wereldbank-econoom N. Stern. Die becijferde dat we rekening moeten houden met een klimaatschade die kan oplopen tot zelfs 20% of meer van het nationaal inkomen! Fossiele energie blijkt dus levensgevaarlijke EN zeer dure energie.

De huidige prijzen van fossiele energie zijn veel te laag en concurreren daarom oneerlijk met de nieuwe duurzame energievormen, zoals zonne-energie, waterkracht, wind-energie, warmtepompen, getijden- en golfenergie en nog andere innovaties die nu op de markt komen. Dus laat de politiek vooral spoedig een einde maken aan deze cruciale kwestie van concurrentievervalsing. Dan gaat ook de markt goed meewerken. Op andere terreinen worden dergelijke concurrentiekwesties altijd hard aangepakt. Waarom niet in dit geval?

Jan Juffermans
DKA