Windpark Lokaties vinden met het EnergieMix Spel
Uit ODEwiki
Windparken in de eigen regio zijn verreweg de beste manier om een regio duurzamer te maken. Maar hoe vind je acceptabele lokaties, en hoeveel zijn er nodig?
Ontdek het in het spel Regionale Duurzame Energie Mix Spel
Je bent een invloedrijk bestuurder in de regio, en hebt de taak om de regio duurzaam te maken. De meeste gemeentes hebben een klimaatambitie waarin staat dat ze energieneutraal zijn in 20xx. Alleen worden er geen substantiele stappen gezet in die richting. Er zijn talloze mooie projecten, maar op de keper beschouwd, dragen ze volstrekt onvoldoende bij om de ambitie dichterbij te brengen. Het is tijd voor grote stappen, zoals een windpark in de regio. Elke gemeente vindt het gemakkelijk om dat windpark maar ergens anders te bouwen, sommige nemen de verantwoordelijkheid en denken duurzaam verder. Zij nemen de leiding om met de hele regio samen te kijken waar de beste plekken zijn voor een regionaal windpark.
Alternatieve titel: Het regionale Kopenhagen Klimaatspel
Dit is een concept, aanvullingen en commentaar zijn welkom, meeschrijvers ook. Email naar Daalder at duurzameenergie.org
Doel van het Energie Mix Spel
Bij een volledig duurzame energievoorziening, zal die duurzame energie uit verschillende bronnen komen, zoals wind van het land en zee, zonnestroom, zonnewarmte, biomassa en soms aardwarmte. Elk van die vormen heeft zijn eigen kosten-opbrengst verhouding en eigen problemen bij het opbouwen van de opwek capaciteit. Zo worden zonnestroom installaties vooral door individuele consumenten aangeschaft, en is een windpark vaak alleen mogelijk na allerlei planologische procedures en samenwerking door overheden, ondernemers en burgers.
Windenergie op het land levert het snelst de grootste bijdrage aan het realiseren van een duurzame energievoorziening, en is organisatorisch en politiek het moeilijkst te realiseren. Een windpark op het land vergt ook de moeilijkste afwegingen.
Het doel van dit spel is de deelnemers bekend te maken met de afwegingen voor de verschillende vormen van duurzame energie en vooral de keuzes en afwegingen voor windparken op het land. Daarbij is de context de regio en de keuzes die keuzes die gemaakt moeten worden. Spelers zijn de inwoners en bestuurders van een groep gemeentes. Het doel een 100% duurzame energievoorziening. Incidentele fossiele ondersteuning is toegestaan. Het gaat om het realiseren van voldoende duurzame opwek capaciteit. De techniek is er al verschillen de diverse opties sterk in prijs, die prijsverschillen zijn een gegeven.
Spelers zijn "gemeentes", waarbij de deelnemers zelf kiezen of ze vooral inwoner, bestuurder, politiek of een combinatie daarvan zijn. De spelers moeten de beste plekken aanwijzen voor regionale windparken en daarbij voldoende locaties vinden voor alle benodigde energie. Of, als zij onvoldoende locaties vinden, vaststellen wie met welke extra kosten wordt opgezadeld. Ook het vaststellen van de tegenprestatie van gemeentes die geen locaties kunnen of willen leveren, is onderdeel van het spel.
Uiteindelijk moet er een uitlegbare energiemix voor de regio uitkomen. Met concrete zoekgebieden voor windparken, en wie daar welk voordeel van heeft. Ook benodigde samenwerkingsverbanden met andere regio's komen in beeld.
Doelgroep 12 jaar en ouder
Dus ook politici, bestuurders en ambtenaren die geen energie of klimaatspecialist zijn. Eigenlijk iedereen die het nationale journaal wil begrijpen.
Speelmogelijkheden en uitvoeringsvormen
- Nu al kan het spel on line en evt. zeer bedachtzaam gespeeld worden op dit ODE wiki.
- een bord versie maakt sneller spelen mogelijk
- een on line flash versie moet nog gedefinieerd worden
Meer op Spelvarianten EnergieMix Spel
De feitelijke behoefte aan duurzame energie
Uit de klimaat ambitie en het feitelijk energieverbruik, wordt een eerlijke hoeveelheid windmolens afgeleid, die ergens in de regio gebouwd moeten gaan worden. Maar waar?
Een simpele vuistregel is dat elke windmolen (3 MW 100 m hoog) 8000 inwoners duurzaam maakt, Als ze ook de elektrische auto voeden met stroom uit een windmolen, dan maakt die ene windmolen 4000 inwoners duurzaam.
Om het simpel te houden gaan we er van uit dat de warmte behoefte van woningen nihil is, doordat ze heel erg goed geïsoleerd zijn, en de rest behoefte met warmte pompen wordt opgevangen.
Het beschikbare regionale windpark potentieel als het oorlog zou zijn
De minder intensief bewoonde gebieden van de regio zijn zoekgebied voor windparken. Ook natuur en EHS, en ook nationale landschappen. Het is allemaal onderdeel van de afweging verder op in het spel. Daar wordt de afweging gemaakt wat het eerst benut wordt om een windpark te bouwen, en wat daarna. En hoeveel dat mag kosten.
Het is oorlog, alle hens aan dek.
De keuze criteria
De prijs van een kWh:
- een eigen regionaal windpark levert de burger duurzame stroom van 9 cent/kWh
- een commercieel windpark op het land vraagt 23 cent/kWh
- een windpark op zee vraagt 30 tot 40 cent/kWh
- fossiele stroom kost nu ca 23 cent/kWh en blijft de komende jaren stijgen
De hoofdkeus is help je als bestuurder de eigen bewoners aan een eigen windpark, en lage kosten, of jaag je de eigen burgers op hoge kosten en afhankelijkheid van andere bedrijven en steeds maar door stijgende fossiele prijzen.
Verdere gegevens:
- 1 grote windmolen maakt 8000 inwoners duurzaam
- als ook elektrisch rijden wordt meegenomen is dat 4000 inwoners per windmolen
- biomassa meestoken in kolencentrales is niet duurzaam.
- regionaal verbouwen van biomassa is geen deel van het spel, omdat daarvoor de lokale economie radicaal moet veranderen. Biomassa wordt wel grondstof voor kunststoffen.
- zonnestroom installaties op huizen zijn voorlopig nog veel te duur voor een wezenlijke bijdrage, neem maximaal 10% van het totaal verbruik.
- woningen en bedrijfsgebouwen worden 100% energie neutraal vwb hun warmte, door buitenisolatie en warmtepompen. Aardgas verbruik zal minimaal worden. Maar wel in de loop van de komende jaren.
Welke afwegingen kun je uitleggen?
- je eigen windmolens zijn het mooist, vooral als je ze in de buurt hebt. Onzichtbare dingen krijgen maar moeilijk betekenis.
- windmolens op het land in de eigen regio leveren de goedkoopste energie
- samenwerken met de buurgemeentes, verbreed het perspectief, verkleint het probleem, en zet de regio op de kaart.
- wat is de optimale regio grootte?
- hoeveel windmolens zijn nodig om de regio energieneutraal te maken?
- kan een soort regio markt daar een hulpmiddel bij zijn?
- gaat "Mooi Nederland" verhinderen dat er de inwoners van een regio windmolens bouwen?
- is "Mooi Nederland" uiteindelijk belangrijk genoeg om het een regio op te offeren aan de zeespiegelstijging?
Het geld dat nu naar een nationaal of zelfs een buitenlands bedrijf gaat, kan ook in de eigen regio blijven.
In welke mate benutten we de windenergie die in eigen regio gewonnen kan worden?
Kijk naar de geschikte lokaties in de eigen regio. De inwoners kunnen daar hun eigen duurzame energie opwekken, en het surplus verkopen aan bedrijven in de regio.
- heb je die windparken liever op zee, dan betaal je uiteindelijk veel meer voor je duurzame energie, dat levert politieke strafpunten op.
- 85% van de burgers heeft eigenlijk geen probleem met windmolens in de buurt, maar de helft is wel gevoelig voor weerstand als ze ophef veroorzaken.
- wacht je te lang, dan krijg je strafpunten omdat je de verplichte doelen niet haalt
- platteland windparken en gemeenschappen kunnen duurzame stroom leveren aan de stad.
- Wanneer is een dwingende landelijke maatregel nodig?
Welke gebeurtenissen maken dat noodzakelijk?
Het spel spelen
In het spel ben je een invloedrijk persoon in een regio, jij gaat over de toekomstige energievoorziening van het gebied. Hierbij ligt de nadruk op he vinden van windpark locaties in overleg met de gemeentes en inwoners in de regio. Het is ook mogelijk dat elke speler in het spel de belangen van een enkele gemeeente behartigt, en dat je er samen uit moet komen.
Het spel lijkt akelig op de werkelijkheid, maar het probleem wordt bij het spelen vereenvoudigd door het inperken van de vrijheidsgraden. Bijvoorbeeld met
- ontwerpregels voor windparken in het landschap.
- aanwijzen van enkele gebieden die de deelnemers kennen waar een keuze uitgemaakt moet worden
- of juist enkele gebieden die de deelnemers alleen van een kaart beoordelen, en waar ze geen emotionele betrokkenheid bij hebben.
- een simpele rekenwijze om de impact van keuzes te bepalen.
Het toepassen van de ontwerpregels worden eerst met voorbeelden toegelicht.
Door het tekenen van mogelijke windparken op een kaart van de regio en vervolgens inventariseren hoeveel dat oplevert aan opwekvermogen, krjgen de deelnemers een indruk wat de potentie is van een gebied. En de noodzaak tot regionale samenwerking. En hoe de deelnemers daar naar kijken.
Ook de afweging van stadsgemeentes en plattelands gemeentes kan er in opgenomenworden. Gaan plattelands gemeentes verdienen aan duurzanme energie die ze voor de stad opwekken, en hoveel verdienen ze dan? Is dat genoeg voor de inwoners om het draagvlak voor een windpark in de buurt in stand te houden?
Wie is de winnaar?
Maakt een gemeente veel "PR lawaai", met allerlei duurzame projecten, maar komt die energieneutrale gemeente maar niet dichterbij, dan krijg je meteen feedback.
- Winnaar is degene die het eerst klimaatneutraal is?
- Of degene die het effectiefst samenwerkt in een regio?
- Is de regio samen winnaar in een landelijk perspectief
- Is de gemeente daar rijp voor?
Wie ziet nog meer afwegingen en mogelijke spel keuzes?
Kunnen we politieke besluitvorming in dit spel met een dobbelsteen doen?
